Irem
New member
Papağan Kendini Neden Kabartır? Tüylerin Altındaki Küçük Mesajları Okumak
Evde papağan besleyenlerin bir noktada yaşadığı o meşhur sahne vardır: Papağan bir anda kendini kabartır, olduğundan iki kat büyük görünür ve insan ister istemez “Hayırdır kardeşim, bugün niye montla geziyorsun?” diye düşünür. Özellikle sultan papağanı, muhabbet kuşu, cennet papağanı, jako veya başka bir papağan türü besliyorsanız, bu davranış kısa sürede günlük hayatın bir parçası hâline gelebilir.
Ama işin ilginç tarafı şu: Papağanın kabarması her zaman hastalık anlamına gelmez. Bazen sadece üşümüştür, bazen rahatlamıştır, bazen uyku moduna geçmiştir. Hatta bazen tüylerini düzeltirken kendini kabartıp sonra bir güzel silkelenir ve hayatına kaldığı yerden devam eder.
Asıl mesele, “Papağan neden kabardı?” sorusundan ziyade, “Ne zaman kabardı, ne kadar süre kabarık kaldı ve başka ne yapıyor?” sorularıdır.
Çünkü papağanların tüyleri yalnızca dekorasyon değildir. Tüyler, vücut sıcaklığının korunmasında da görev alır. Kuş tüylerini kabarttığında tüyler arasında daha fazla hava tutulur ve bu hava bir çeşit yalıtım tabakası oluşturur. Dolayısıyla kısa süreli kabarma son derece doğal olabilir. Merck Veterinary Manual+1
“Ben Biraz Üşüdüm” Diyen Papağan: En Masum Sebep
Papağanın kendini kabartmasının en basit nedenlerinden biri sıcaklık değişimidir.
Odanın sıcaklığı düşmüş olabilir. Pencere açık kalmış olabilir. Klima doğrudan kafese üflüyor olabilir. Gece olmuş ve papağan uykuya hazırlanıyor olabilir.
İnsan battaniyenin altına girer, papağan ise battaniye yerine kendi tüylerini kullanır.
Burada önemli olan davranışın geçici olmasıdır. Papağan bir süre kabarır, sonra hareketlenir, yemek yer, öter, oyun oynar ve tüyleri normal hâline dönerse genellikle yalnızca kabarmış olması tek başına alarm sebebi değildir.
Örneğin gündüz saatlerinde oyuncu olan bir papağan akşam kafesinde sessizce durup tüylerini hafifçe kabartıyorsa, bu durum uyku öncesi rahatlama davranışı olabilir.
Yani her kabarık papağan için “Eyvah, veterinere!” moduna geçmek de doğru değildir.
Ama tam tersine, “Kabarıyorsa kesin üşümüştür” demek de tehlikeli olabilir.
Çünkü hikâyenin ikinci perdesi burada başlıyor.
Kabarıklık Bazen “Keyfim Yerinde” Anlamına da Gelebilir
Papağanlar rahatladıklarında da tüylerini hafifçe kabartabilir.
Özellikle güvenli hissettiği bir ortamda, sahibiyle sakin vakit geçirirken veya uyuklarken tüylerin biraz gevşemesi normaldir. Bazı kuşlar banyo sonrasında, tüylerini düzenlerken veya kısa bir dinlenme sırasında da kabarabilir.
Forumlarda sık görülen bir durum vardır:
“Papağanım beni görünce kabarıyor, hasta mı?”
Belki de papağanınızın size verdiği mesaj şudur:
“Ben seni seviyorum ama şu an kanepe modundayım.”
Papağanın davranışını yalnızca görünüş üzerinden değerlendirmek yerine genel hâline bakmak daha anlamlıdır. Veteriner kaynakları da kuşlarda sağlık değerlendirmesinde davranış, iştah, aktivite, dışkı ve genel görünümdeki değişikliklerin birlikte değerlendirilmesini öneriyor. Merck Veterinary Manual+1
Asıl Önemli Nokta: Papağan Ne Kadar Süre Kabarmış Duruyor?
Bence bu konuda evde küçük bir “kuş dedektifliği” sistemi kurmak oldukça işe yarıyor.
Papağanınızın normal hâlini düşünün.
Sabah kalkınca hareketli mi?
Yemek yiyor mu?
Oyuncaklarıyla ilgileniyor mu?
Sizi görünce tepki veriyor mu?
Ötüyor mu?
Tünekte normal şekilde duruyor mu?
Sonra kabardığı zamana bakın.
Eğer birkaç dakika kabarıp ardından silkeleniyor ve normal davranışına dönüyorsa durum başka.
Saatler boyunca kabarık duruyor, gözlerini kapatıyor, eskisinden daha az hareket ediyor ve çevresine ilgisini kaybediyorsa durum tamamen başka.
MSD Veterinary Manual, kuşlarda sürekli kabarık tüylerin; daha fazla uyuma, aktivite azalması, iştah değişiklikleri, denge problemleri veya solunum güçlüğü gibi belirtilerle birlikte görülmesi hâlinde veteriner değerlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Merck Veterinary Manual
İşte burada “kabarık” kelimesinin kendisinden çok kabarıklığın eşlik ettiği davranışlar önem kazanıyor.
Kabarıklık + Halsizlik = Dikkat Edilmesi Gereken Kombinasyon
Papağan kendini kabartmış ve aynı zamanda bütün gün uyuyorsa, artık konu sadece “üşümüş olabilir” seviyesinde değerlendirilmemeli.
Özellikle şu belirtiler birlikte görülüyorsa dikkatli olmak gerekir:
Yani papağanınızın tüyleri kabardı diye paniğe kapılmayın; fakat papağanınız “kabarık + sessiz + halsiz” üçlüsüne geçtiyse meseleyi hafife de almayın.
Erkek Sahibin Stratejisi, Kadın Sahibin Sezgisi mi? Aslında İkisi de Gerekli
Bu konu evde ilginç bir ekip çalışmasına dönüşebiliyor.
Diyelim ki papağan kendini kabarttı.
Evdeki erkeklerden biri hemen stratejik tablo çıkarıyor:
“Son 24 saatte ne yedi? Oda sıcaklığı kaç? Dışkısı nasıl? Ne zamandır böyle? Dün kafesin yeri değişti mi?”
Evdeki kadınlardan biri ise papağanın yanına oturup:
“Bugün biraz içine kapanmış gibi. Normalde ben odaya girince hemen yanıma gelirdi.”
Bu iki yaklaşımı “erkekler çözüm odaklı, kadınlar duygusal” gibi basit bir klişeye indirgemek haksızlık olur. Çünkü gerçekte aynı aile içinde bunun tam tersi de olabilir. Bir erkek papağanının davranışındaki en küçük değişikliği fark eden son derece empatik bir gözlemci olabilir; bir kadın da eline not defterini alıp papağanın son üç günlük iştah grafiğini çıkarabilir.
Evde papağan besleyenlerin bir noktada yaşadığı o meşhur sahne vardır: Papağan bir anda kendini kabartır, olduğundan iki kat büyük görünür ve insan ister istemez “Hayırdır kardeşim, bugün niye montla geziyorsun?” diye düşünür. Özellikle sultan papağanı, muhabbet kuşu, cennet papağanı, jako veya başka bir papağan türü besliyorsanız, bu davranış kısa sürede günlük hayatın bir parçası hâline gelebilir.
Ama işin ilginç tarafı şu: Papağanın kabarması her zaman hastalık anlamına gelmez. Bazen sadece üşümüştür, bazen rahatlamıştır, bazen uyku moduna geçmiştir. Hatta bazen tüylerini düzeltirken kendini kabartıp sonra bir güzel silkelenir ve hayatına kaldığı yerden devam eder.
Asıl mesele, “Papağan neden kabardı?” sorusundan ziyade, “Ne zaman kabardı, ne kadar süre kabarık kaldı ve başka ne yapıyor?” sorularıdır.
Çünkü papağanların tüyleri yalnızca dekorasyon değildir. Tüyler, vücut sıcaklığının korunmasında da görev alır. Kuş tüylerini kabarttığında tüyler arasında daha fazla hava tutulur ve bu hava bir çeşit yalıtım tabakası oluşturur. Dolayısıyla kısa süreli kabarma son derece doğal olabilir. Merck Veterinary Manual+1
“Ben Biraz Üşüdüm” Diyen Papağan: En Masum Sebep
Papağanın kendini kabartmasının en basit nedenlerinden biri sıcaklık değişimidir.
Odanın sıcaklığı düşmüş olabilir. Pencere açık kalmış olabilir. Klima doğrudan kafese üflüyor olabilir. Gece olmuş ve papağan uykuya hazırlanıyor olabilir.
İnsan battaniyenin altına girer, papağan ise battaniye yerine kendi tüylerini kullanır.
Burada önemli olan davranışın geçici olmasıdır. Papağan bir süre kabarır, sonra hareketlenir, yemek yer, öter, oyun oynar ve tüyleri normal hâline dönerse genellikle yalnızca kabarmış olması tek başına alarm sebebi değildir.
Örneğin gündüz saatlerinde oyuncu olan bir papağan akşam kafesinde sessizce durup tüylerini hafifçe kabartıyorsa, bu durum uyku öncesi rahatlama davranışı olabilir.
Yani her kabarık papağan için “Eyvah, veterinere!” moduna geçmek de doğru değildir.
Ama tam tersine, “Kabarıyorsa kesin üşümüştür” demek de tehlikeli olabilir.
Çünkü hikâyenin ikinci perdesi burada başlıyor.
Kabarıklık Bazen “Keyfim Yerinde” Anlamına da Gelebilir
Papağanlar rahatladıklarında da tüylerini hafifçe kabartabilir.
Özellikle güvenli hissettiği bir ortamda, sahibiyle sakin vakit geçirirken veya uyuklarken tüylerin biraz gevşemesi normaldir. Bazı kuşlar banyo sonrasında, tüylerini düzenlerken veya kısa bir dinlenme sırasında da kabarabilir.
Forumlarda sık görülen bir durum vardır:
“Papağanım beni görünce kabarıyor, hasta mı?”
Belki de papağanınızın size verdiği mesaj şudur:
“Ben seni seviyorum ama şu an kanepe modundayım.”
Papağanın davranışını yalnızca görünüş üzerinden değerlendirmek yerine genel hâline bakmak daha anlamlıdır. Veteriner kaynakları da kuşlarda sağlık değerlendirmesinde davranış, iştah, aktivite, dışkı ve genel görünümdeki değişikliklerin birlikte değerlendirilmesini öneriyor. Merck Veterinary Manual+1
Asıl Önemli Nokta: Papağan Ne Kadar Süre Kabarmış Duruyor?
Bence bu konuda evde küçük bir “kuş dedektifliği” sistemi kurmak oldukça işe yarıyor.
Papağanınızın normal hâlini düşünün.
Sabah kalkınca hareketli mi?
Yemek yiyor mu?
Oyuncaklarıyla ilgileniyor mu?
Sizi görünce tepki veriyor mu?
Ötüyor mu?
Tünekte normal şekilde duruyor mu?
Sonra kabardığı zamana bakın.
Eğer birkaç dakika kabarıp ardından silkeleniyor ve normal davranışına dönüyorsa durum başka.
Saatler boyunca kabarık duruyor, gözlerini kapatıyor, eskisinden daha az hareket ediyor ve çevresine ilgisini kaybediyorsa durum tamamen başka.
MSD Veterinary Manual, kuşlarda sürekli kabarık tüylerin; daha fazla uyuma, aktivite azalması, iştah değişiklikleri, denge problemleri veya solunum güçlüğü gibi belirtilerle birlikte görülmesi hâlinde veteriner değerlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Merck Veterinary Manual
İşte burada “kabarık” kelimesinin kendisinden çok kabarıklığın eşlik ettiği davranışlar önem kazanıyor.
Kabarıklık + Halsizlik = Dikkat Edilmesi Gereken Kombinasyon
Papağan kendini kabartmış ve aynı zamanda bütün gün uyuyorsa, artık konu sadece “üşümüş olabilir” seviyesinde değerlendirilmemeli.
Özellikle şu belirtiler birlikte görülüyorsa dikkatli olmak gerekir:
[]Normalden belirgin şekilde daha fazla uyuma
[]Oyuna ve çevreye ilgisizlik
[]Yemek yemede azalma
[]Normalden daha sessiz olma
[]Tünekte düşük pozisyonda durma
[]Kafesin tabanında oturma
[]Dışkıda belirgin değişiklik
[]Kusma veya olağandışı yem çıkarma
[]Nefes alırken kuyruğun belirgin şekilde aşağı-yukarı hareket etmesi
[]Açık ağızla nefes alma
- Dengesizlik veya tünekte durmakta zorlanma
Yani papağanınızın tüyleri kabardı diye paniğe kapılmayın; fakat papağanınız “kabarık + sessiz + halsiz” üçlüsüne geçtiyse meseleyi hafife de almayın.
Erkek Sahibin Stratejisi, Kadın Sahibin Sezgisi mi? Aslında İkisi de Gerekli
Bu konu evde ilginç bir ekip çalışmasına dönüşebiliyor.
Diyelim ki papağan kendini kabarttı.
Evdeki erkeklerden biri hemen stratejik tablo çıkarıyor:
“Son 24 saatte ne yedi? Oda sıcaklığı kaç? Dışkısı nasıl? Ne zamandır böyle? Dün kafesin yeri değişti mi?”
Evdeki kadınlardan biri ise papağanın yanına oturup:
“Bugün biraz içine kapanmış gibi. Normalde ben odaya girince hemen yanıma gelirdi.”
Bu iki yaklaşımı “erkekler çözüm odaklı, kadınlar duygusal” gibi basit bir klişeye indirgemek haksızlık olur. Çünkü gerçekte aynı aile içinde bunun tam tersi de olabilir. Bir erkek papağanının davranışındaki en küçük değişikliği fark eden son derece empatik bir gözlemci olabilir; bir kadın da eline not defterini alıp papağanın son üç günlük iştah grafiğini çıkarabilir.